BA...BAI-EUSPOZ - 2. egunpasa

Atzo, ekainak 6, BA…BAI eta EUSPOZ lagunarteak batera alkartu ginen; guztira 20: Jon Etxebarria, Juanita, Mikel Garmendia, Tere, Karmelo, Mari Karmen Goiriena, Marije, Jon Enbeita, Jose Agustin, Matxalen, Loli, Juan Kruz, Jon Gorriño, Mari Karmen Gainza, Maribi, Ani, Jose Luis, Josune, Mikel Arginarena eta Mari Jose.

12:00ak bueltan Auzokoako terrazan joan ginen batzen; han alkar agurtu eta  Itsas Mendi txakolin bikaina daztatuz kontu kontari ekin geuntsan ordu bete inguruan. Gero Gernikako plazatik egin gendun bueltatxo bat, hango hilaren lehen zapatuko merkatuaz gozatuz. Eta ordu biak inguruan hartu gendun Omarako bidea. Benetan paraje ederra Omako harana!!

Aldi baten auzo eskola izandako eraikineko txoko dotore eta txukunean izan gendun bazkaria: barazki krema, bakailoa (bizkaierara eta pil-pilean), eta postrerako gazta eta menbrillua. Hasteko zutunik eta errioxar ardoz betetako edalontziak eskuan topa egin gendun (Euskeraz bizi ta tinko / hango eta hemendiko / topa dagigun eta bakean / bizi gaitezen betiko) eta jarraian lasai lasai jarri eta jateari ekin geuntsan, umore onean eta lagunarte atseginean gure kontutxoak alkarri kontatuz.

Kafeak hartu ondoren, diru kontuak egin eta hurrengo topaketen datak ipini genduzan: EUSPOZekoak urriaren 7an eta BA…BAIkoek urriaren 17an. Gero kantuari ekin geuntsan: Pilarek bialdutako bertsoak, Jon Enbeitaren abestiak eta gure liburuxkako beste batzuk. Amaieran Jonek bere azken CDaren ale bat zozketatu euskun.

5ak aldera inguruko paraje ederra eta hango etxe dotoreak ikustera urten ginen, Tereren azalpen interesgarriek eta gure arteko berbaro gozoak hango ixiltasunari bizia emoten eutsela. Inguru baketsua da benetan be ha, baina ez abandonatua eta bertan behera itxia, ondo eta gustu handiz zainduta eta txukun dagoz hango inguruak eta.

Azkenik 7:30 inguruan emon geuntsan amaiera gure egunpasa zukutsuari, musu eta besarkaden artean alkarri zorterik onena opatuz eta hurrengoan barriro alkartzeko gogoz.

Jose Luis argazkiak

2015eko ekainaren 7an

BERTSOAK

Pilare Baraiazarra

1) Euskaltzale lagunok

agur bero bana,

pozik etorri gara

bagenuen afana,

harremanen giroa

bakoitzak darama,

elkarren inguruan

pena denak sana,

euskaraz mintzatuaz

gozatuz ahal dana.

2) Oroitzapen ederra

kantu eta kontu,

talde honek badu ta

dohain eta gustu,

euskalgintza bideak

markatu ta orraztu

Euskara maite eta

Aberria  marraztu

Independientziak gu

askatu eta  poztu.

3) EUSKARAz  BIZI nahirik

sortu zenbait talde,

herri zein hirietan

koka aldez alde,

edadeko askotxo

gazteriak alde,

erderaz aritzeak

euskarari  kalte,

españolak al dira

egiten dut galde.

4) Trasmisioz gugana

Iritsi da  altxorra,

Ondorengoei  berdin

guk egin beharra,  

Hizkuntza ederra da

egin barra-barra,

nortasun kontua da

aberri giharra,

gure-geurea data

bitxi eta zaharra.

5) Mahaiaren inguruan

ederra giroa,

ANIk gidatu eta

berotu gogoa,

bidea erraztuta

taldea badoa,

topa egin dezagun

gozatu tragoa,

berriro elkartzeko

bada motiboa.

ABESTIAK 

Jon Enbeita

ASKATASUNA, BAKEA  

       Askatasuna omen da

gizakion bereizgarri

Portaerak ikusita

ezin da asko igarri

Diru eta botereak

bihurtu dute lokarri,

geurea nahiko ez eta

inorenaren egarri

Segurtasun aitzakian

gero hesiak ezarri

Loturak ezin lezake

askatasunik ekarri

Askatasunak behar du

errespetoa oinarri

Norbera norbere jaube

norbanako zein aberri

 Arazoa konpontzeko

bakea omen da giltza

Bakerik ez den artean

ezin omen gara mintza

Bakearen aitzakian

ukatzen badugu hitza,

iruzurrezko bake bat

arma bihurtzen gabiltza

Bakea ondorio da

bakea ez da premisa

Bakea landu behar da

bakea ez da baldintza

Bakea da justizi ta

maitasunaren emaitza

Sustrairik sartu ezean

ez da loretzen  zuhaitza

AMETSAK BIZI GAITU                      

“Ametsak amets omen ditugu.

Ezin da bizi euren gatigu.”

Kondairan zehar “ilustratuak”

hala mintzatu zaizkigu.

Benetakotik ametserako

marra non den al dakigu?

Zer kalte egiten digu?

Zerbait amesten dugun artean

ilusioa darigu

Usteak haina ezuste dantzan 

ilusioen merkatu plazan.

Kontuan hartu zer jartzen dugun

erosketako balantzan.

Egunen baten, gure ametsak,      

landare berrien gisan,

egi bihurtu daitezan,

amesten dugun egia bera

ez bedi ametsa izan.

Ametsa, gazte, ez da bekatu,

eta ez gorde edo lotsatu,

berak ez zaitzan, lagundu orde,

bakardadera bultzatu.

Aire garbiaz kutsatu dadin,

barne itxitik askatu,

bihotz hurkoan pausatu;

bik konpartitzen duten ametsak

mundu bat balio baitu.

Gizatasuna dugu biluzik.

Norgehiagokak ez du bihotzik.

Pausurik ezin aurrera eman

beste bat zapaldu ezik.

Mundu berri bat maite duenak,

aurkituko badu pozik,

ezin du ito ametsik.

Ametsa ez da ihes laguna

bidaia laguna baizik

Aseen lepo eta  buskentzak,

goseen azal eta saihetsak...

Egile jaunak ez ditu josi

behar bezala zumetzak.

Baiezkorako grina sor dezan

eguneroko ezetzak,

eraiki behar defentsak.

Amets ostean ez ezkutatu,

baina ez utzi ametsak

Nor da laguna? Nor da etsaia?

Nora dihoa mundu deslaia?

Nork ez du noizbait amestu izan

justiziaren garaia?

Biblian ere sortu ziguten

“Josafat”eko zelaia,

egizko azken epaia;

lur berri baten ametsa baita

sinesmenaren sustraia

Beti borrokan, beti jo ta su,

alperrik ote hura, ni ta zu?

Ilargia jan badizu gauak,

izarrak sobran dituzu.

Dena utopi bihurtzen bada,

esperantza bera kasu,

jaiki beharra daukazu.

Utopia ez amets bihurtu,

baina amestu ezazu.

Baina aurpegi hori alaitu,

gauak ilargi gehiago baitu.

Ez dezazula egunsentia

laino beltzetan bahitu.

Nahi zenukena amestu eta

lortzeko lehian jarraitu,

horrek berpiztuko zaitu.

Bizitza, gazte, ez da ametsa,

baina ametsak bizi gaitu.

GUNTZURRI  ETA  SASI

     

Iraganeko sukalde bero

ohituren kabi epela

gaur hiru horma erdi jausiak

hotz eta hutsik sabela

Garai bateko teilatu orde

zerua dozu txapela

Lehen danak zeuri begira eta

gaur nork daki hor zarela ?

Sasiak ditu bideak itxi

zelaian pinuak jeiki

Oroitapenak bakardadean

itotzen doaz  emeki

Guntzurria da bakarrik zugaz

zeure minaren erruki

berari esker hormak dituzu

gaur arte zutunik euki

GUNTZURRI  ETA SASI

NAHI ETA EZIN BIZI

IRAGANAREN BIHOTZ

BAKARDADEAN HILOTZ

Agur goizeko kukurrukuak

haur jolas eta zantzoak

behien morrosak, txakur ausiak,

“aida”, “arre” eta “iso”-ak

ebakitako bedar usaina

tximiniko ke lausoak...

Zeugaz batera irentsi ditu

zeurea zendun basoak

  

GUNTZURRI ETA SASI........

ENE HERRIA, ZEURI                                    

(Atzerrian bizi diranai eskainia)

Ene Herria, zeuri

naukazu kantari

oroimenen artean

Bihotzaren sari

malkoak dantzari

bi begien atean

Arimak iragan

gura leukez  hegan

         mendi ta itsasoa

ta dastatu zeugan

antxinako eran

         kabiaren gozoa

Egun ilun baten

bideratu ginen

itzultzeko asmotan

baina bizitzaren

kateak nabarmen

lotzen gaitu askotan

                            nahiz ta zor dautsagun

                            izatea lagun

                                      herbesteko lurrari

                            bihotzak hain urrun

                            zu gabe ezin iraun

                                      gure ama Euskadi

Agur

asaben herria

beti berria

Agur

lur sakratua

askapen kantua

Zugan

gura geunke atseden

   amesen berora

   munduko denbora

amaitu baino lehen

AI, AI, DIRUA

AI, AI, AI DIRUA BAI

AI, AI, AI DIRUA BAI

DIRUA EZKERO UGARI,

AGUR MARI ANTONI

Dirua behar geunke jarri aldaretan

santuen ordezkari, euren lekuetan

ez bait dau inork eiten zeru ez lurretan

harek haina mirari gure egunetan

AI, AI, AI DIRUA BAI

AI, AI, AI DIRUA BAI

DIRUA EZKERO UGARI,

AGUR MARI ANTONI

Mutuak deitzen deutso, itsuak ikusten

esku bakoak dabiltz bera harrapatzen

Hamaika debotok, diruaren truke,

Jainko ta zerua salduko lituzke

AI, AI, AI DIRUA BAI

AI, AI, AI DIRUA BAI

DIRUA EZKERO UGARI,

AGUR MARI ANTONI

Prakak galduteak nori ardurako

mila pezetako bat azpian baleuko

Kakak egingo baleu diru edo urria

zulorik barik geunke pobreok ipurdia

AI, AI, AI DIRUA BAI

AI, AI, AI DIRUA BAI

DIRUA EZKERO UGARI,

AGUR MARI ANTONI

DIRUA EZKERO UGARI...

ZURI BEGIRA EZ NAGO NI

HOTZAK JO DAU AZAROAN 

(Aita Balendinen heriotzean egindakoak)

Maiatzak jantzi eban lorea

hotzak jo dau Azaroan

Aberri honen malkoa ez da

lehortuko luzaroan

Iraupenaren txori kantari

zigor garratzen aroan

Izarrak ere negarrez ditu

egunsentiko garoan

ikusiz zelan heriotzeak

erruki barik daroan.

Bake egarria, Egi gosea

eta Maitasuna gori,

gizon batengan eztitu eta

zeu zindugun gizon hori.

Etsaien esku igaro arren

mila neke ta histori,

barkatzeko prest, lanean tinko,

askatasunaren txori,

Bihotz haundien irakatsia

emon deuskuzu danori.

Baina auzian bazan euskara

edo euskaldun lurmena,

borrokarako izango zinan

gudarietan aurrena.

Ezetza ez zan inoz entzungo

zure ahotik urtena.

Abertzaleok egin ezkero

bakotxak zure laurdena,

laster litzake, barriz, geuretzat

aske asaben lur dena

Bihotza goruntz ihesi guran,

begiak malkotan guri,

ilargiaren argi leunera

begira gaituzu zeuri

Hainbeste izar hori artean

bada bat garbi ta zuri.

Beheko artzaina bihurtu zara

izarretako axuri.

Herri honengan zendun fedea

arren gugana isuri.

EUSKARAZ, BESTELA EZ GARA

https://dub120.mail.live.com/?tid=cmlSy8vLB-5BGRTNidZ1x5AA2&fv=1&fid=flinbox

Helbide honetan youtube-n entzugai dagoen Kike Amunarrizen hitzaldiaren laburpena da hau, Jose Luis Bardonek egindakoa

Errealitatea aldatu da eta aldatzen ari da. Zer-nolako aldaketa eta nora goazen  da  aztertu behar duguna. Kontzeptu asko: hizkuntza politika berria, erabaki ausartak, jausi kualitatiboak, garatu, adostasuna. Eztabaida pil-pilean dago, praktika soziolinguistikak aldatzen ari dira, eredu sozialak ere bai: esaterako hitanoari dagokionez, lehen bikoteak hitanotik-zutanora, seme-alabek gurasoei zukan. Bestalde emigrazio berria, teknologi berriak eta globalizazioa. Erderazko txiste bat, 2000. urtekoa, gaur egun askok ez dutena ulertuko. ¿En qué se parece un móvil a un condón? –En que los dos dan cobertura a un capullo.

Lurraldetasuna kontzeptuak ere gaur egun zentzu zabalagoa du, interneten eragina dela eta.

Euskararen egoera soziolinguistikoa ikusteko metafora bat: botila bat ur, erdi beteta ala erdi hustuta. Mikel Zalbidek txiste probokatzaile bat egin du: gure arazoa ez da diglosian bizi garela, baizik eta diglosian galdu egin dugula. Gure galerak, ahuleziak botila ur horretan sototik galtzetik datoz, ez goitik. Indartu egin da euskararen erabilera egoera formaletan, administrazioan, hezkuntzan, hedabideetan eta galtzen ari gara egoera ez-formaletan, familian, lagunarteko egoeratan.

Guk hizkuntzen ispiluan zelan ikusten dugu gure euskara?

Munduan 7000 hizkuntza daude gutxigora behera. Gehien hitz egiten dena

txinera izango da, mila hiztun baino gehiago dituena. Beraz, hamarreko eskala batean eta hiztun kopuruaren arabera goiko koadroan jarriko genuke.

Beheko koadroan jarriko genituzke hiztun bateko, biko, hiruko hizkuntzak.

Galdera hau da:  Zein koadrotan jarriko genuke gure euskara?

Munduan 7000 hizkuntza egonez gero, koadro bakoitzean 700 bat hizkuntza jarri beharko ditugu. Gure euskara goiko koadron legoke eta ez beherago, gehiengo batek jarriko lukeen bezala.

Behean ikusten gara ispiluan. Zergatik? Bada, gure alboan goiko ligan jokatzen duten hizkuntzak daudelako, frantsesa eta espainola.

Bakarrik 500 bat hizkuntza daude milioitik gora hiztun dituztenak, eta euskaldunok 700.000-800.000 tartean gaude.

Euskararen aldaketaren mapa ikusiz gero orokorrean euskararen atzerakadako mapa ikusten dugu. Baina galeraren paradigma aldatu egin behar dugu: galdera ez da zelan joan den murrizten euskal hiztunon eremua, baizik eta zelan lortu den hainbeste urtetan euskarak irautea. Biziraupenaren paradigmatik ikusi beharko dugu, gure hizkuntzak nola lortu duen bizirautea, ofizialtasunik barik eta bertoko agintariek bazter batean utzi dutenean. Gakoa hiztunen borondatean datza, baina horrek bakarrik ez du bermatzen zabaltzea.

BA...BAIren 11.egunpasa

17 BA..BAI kide batu ginen atzo gure 11. topaketa egunean: Josune, Juanita, Maria Luisa, Karmelo, Ani, Marije, Juan Kruz, Jose Luis, Mari Jose, Mari Karmen, Maribi, Jose Luis, Juan Mari, Agustin, Jon Etxebarria, Jon Gorroño eta Mari Asun.

Auzokoa tabernan alkartu, tragotxo bana hartu eta kontu kontari egotalditxoa egin ondoren, Arrien tabernara joan ginen. Han be beste egotalditxo bat egin eta gero Harizpe txokora abiatu ginen ordu biak inguruan.

Ordurako lagunarteko emakume fin batzuek mahaiak egoki ipinita eukezan; beraz, jarri eta (Euskeraz bizi ta tinko / hango eta hemendiko / topa dagigun eta bakean / bizi gaitezen betiko) abestu ondoren, emon geuntsan hasiera bazkariari: patatak errioxar erara eta makailoa errioxar ardauaz lagunduta; eta gero tostadak, kafeak eta pattarra.  Guzti honeri, bakoitzak gainezka geunkan umore ona eta alkarregaz ondo pasatzeko gogoa gehituz, dana konpleto: berbea ugari izan zen gure artean, umorea, ironia eta seriotasuna txandakatuz. Jan eta kafeak hartu bitartean bakoitzak bere ingurukoekaz ekin eutsan berbaz eta berbaroa etenbakoa eta animatua izan zan. Eta kontuak eta hurrengo topaketa eguneko zehaztasunak be une horretan erabaki genduzan.

Ondoren gai potoloagoak izan genduzan berbabide, komunikabideetatik jasotako gogoetak erreferentziatzat hartuta. Ea hareetako batzuk zuzen jartzeko gai nazen. Beste kontu interesgarri batzuk be izango ziren, seguru; baina nire ahalmena ez da iristen hurrunago.

- Jose Luisek munduko 7.000 hizkuntzen artean euskera ze eskalatan jarriko geunken galdetu euskun, Kike Amunarrizek behin Tribuen Berbak programan egin eban lez; eta danen usteak izan ondoren, euskera goi mailan, lehen 700 hizkuntzen artean, dagoeala esan euskun. Gero Jon Sarasuaren basu erdiaren kontua be azaldu euskun.

- Kikeren iritzia aipatuz, esan zan baita ere euskararen berrezkuratze prozesua erreferente dela munduan, hizkuntza minorizatuentzat. “Gutxiengo aktibo hori benetan aktibo da Euskal Herrian, eta horrela lortu dugu lortu duguna. Bada, munduko hizkuntza gutxituen artean –katalana aparte–, euskara da erreferentzia nagusia!”. Eta gure BA…BAI lagunartea be gutxiengo aktibo horren parte dala argi gelditu zan.

- Ikuspegi baikor edo positibo horrek inora ez garoazala ere esan eben pertsona bik, euskaldun askoren eta erakunde publikoen jarrera axolagabea kontuan izanik. Horren aurrean beste batek Kike Amunarrizek esandako hau aipatu eban: “Errealitatea dena da, eta kontatu egin behar da, baina egoera edozein delarik ere, baikorra da jarrera (Tribuen Berbak programan) eta horrela irabazten dira partidak”.

- “Alderdi abertzaleetan, oro har, beti daude euskara eta euskal kultura baino aurreragokotzat jotzen diren borrokak. Hizkuntza eta kultura ez badituzu zentraltzat kontsideratzen komunitate baten eraikuntzan, edozer da garrantzitsuago, beharrezkoago. Hizkuntza eta kultura eguneroko bizitzatik hain aparte, hain dekoratibo ikustea larria da, zeren jan edo ez jan, osasuntsu egon edo gaixo, hitz egin egiten da hizkuntzaren batean. Hizkuntza bati ematen ez diozuna beste bati (erderari) ari zara ematen” (Lorea Agirre).

- Zelan jokatu euskaldun lez zapalduak sentitzen garenean? Zelan jokatu euskeraz ulertu bai, baina erderaz egiten deuskuenagaz? Holako kasuetan protestatzeko edo jokatzeko era ezberdinak eta baliagarriak egon daitezke, bakoitzak bereak izaten doguz. Baina gure artean holako esperientziak kontatzea eta izandako jokabideak konpartitzea probetxugarria izan daiteke. Zelan jokatu tabernan edo dendan, euskeraz eskatu eta erantzun txar bar jasotzen dogunean? Arreta gune publikoetan, euskaldunik ez dagoenean? Eta beste hainbat egoeretan? 

- “Askotan ikusten dudan arazo psikiatrikoa da guraso euskaldunak haien artean erdaraz egiten dutela eta gero haurrak euskaraz hitz egitera behartzen dituztela. Esaten dute hizkuntza maite dutela, baina egunerokoan erdararen aldeko hautua egiten dute. Nik ez dut esaten euskara maite dudala, esaten dut euskaraz hitz eginez gozatzen dudala eta horrekin koherentea naizela, besterik ez” (Karlos Cid Abasolo).

- Baina interesgarria litzateke baita be jakitea zergatik jokatzen daben guraso askok holan? Hain inkoerenteak eta burubakoak dira? 

Elkarrizketa mamitsu horri ekin ondoren, abestu be gogotsu eta pozik egin gendun; eta seiak eta erdiak inguruan emon geuntzan amaiera gure egunpasa ederrari.

Hurrengo egunpasan EUSPOZ eta BA..BAI batera izango gara ekainaren 6an: Gernikan 12:00etan alkartuko gara eta Omako txokoan izango dogu bazkaria.

Gernikan, 2015ko otsailak 21

EUSPOZ - 12. egunpasa

2014ko urtarrilaren 14an Loli, Matxalen, Mari Karmen, Mikel Arginarena, Lore, Gabriel, Tere, Jose Mari, Juan Kruz, Arantza, Marije eta Ani izan ginen  EUSPOZen 13. egun pasan.

Taldetxo bat Arte Ederretako museoan batu ginen; eta han parte barriko margolan eta eskultura ederrak ikusi genduzan, gure arteko kontuak eta komentarioak trukatuz. Gero metroa hartu eta Santutxuko Garoa txokora joan ginen; han bazkari prestatzaileek fin fin ebiltzan. Gerotxoago beste batzuk ere iritsi ziren eta hamar izan ginen bazkaltzen. 

Ordu bi eta erdiak aldera emon geuntzan hasiera bazkariari, Topa dagigun abestuz; entsalada, almondigak, eta pastela eta sagar erreak izan genduzan bazkaltzeko, Errioxar ardoarekin lagunduta; kafe ordurako beste bi be agertu ziren, euren amama beharrak eginda. Eta giro lagunkoi gozoan hainbat kontu izan genduzan, bai bazkaritan eta ondoren:

- Alli-koa zala eta, hango batek Guardia Zibilarekin izandako arazoa.

- Euskal izenen erderazko bertsioa eta jatorria: Aizpe biak – Las dos hermanas; Batekdakita; Hordokiturria; Arripe – Arriba.

- Aurreko zapatuko manifestazioa eta Asteleheneko atxiloketak.

- Euskara batua eta hartan Txilardegik eta Mitxelenak izan eben egitekoa.

- Gutako batek Eroski supermerkatu baten eragin eban jente ilara, bertako produktuen propaganda erdera hutsean zala ta.

- Euskaldun barrien meritua eta Tribuen Berbak programan izan eben aipamena; oraindik gehiago merezi dabela be esan zan.

- Carlos Cid dalata, Argian berari egindako elkarrizketa komentatu zan: Euskadi Irratiko tertuliakide Amurizarekin; alabari euskaraz eta honek erderaz.

- Carlos Ciden eta alabaren kasua zala eta, beste esperientzia batzuk: amama batek, ilobak beti erderaz erantzuten eutsala eta, euskeraz egiten ipini ebanaren kasua; gutako baten erantsuna eta horren eragina, lobak ea erderaz zergatik ez eutsan egingo esan eutsanean. Edozelan ere holako kasuetan kontu handiz jokatu behar dala esan zan.

- Mikelek Jubilatuak martxan plataformaren jarduna eta asmoak zehaztasun handiz kontatu euskuzan.

Beste hainbat pasadizo eta kontu ere izan zan gure artean; guztiak jakiterik ez dago, albokoagaz edo aurrekoagaz be hainbeste kontu izan ziralako.      

Bostak eta erdiak aldera amaitu gendun gure 13. topaketa hau eta hurrengoa Gernikakoekin batera egitekotan gelditu ginen, Omako eskola-txokoan bazkalduz. 

BA...BAI-10.egunpasa

15 BA..BAI kide batu ginen atzo gure 10. topaketa egunean, beste 4k ezin etorria agertu eben; hauek izan ginen batutakoak: Josune, Juanita, Maria Luisa, Karmelo, Ani, Marije, Juan Kruz, Fernando Bilbao, Mari Jose, Mari Karmen, Maribi, Jose Luis, Jon Enbeita, Agustin eta Jon Etxebarria.

Hamabietan Auzokoa taberna aurrean alkartu eta, mahai baten inguruan jarrita tragotxo bana hartuz, kontu kontari egotalditxoa egin ondoren, Arrien tabernara joan ginen. Hango arkupean be patxadaz jarrita beste egotalditxo bat egin eta gero Muxikako Kolakaine txokora abiatu ginen ordu biak inguruan.

Han batzuk entsalada prestatu eta makailoa berotzen eben bitartean (Juanita bazkidea buru zala), beste batzuk mahaiak egoki ipini eta haiek hornitzeari ekin geuntsan.

Gero mahaiaren inguruan zutunik topa eginez  (Euskeraz bizi ta tinko / hango eta hemendiko / topa dagigun eta bakean / bizi gaitezen betiko) emon geuntsan hasiera bazkariari: entsalada, makailoa (pil-pilean eta Bizkai erara), errioxar ardaua, mahatsa eta kafeak. Guzti honeri, bakoitzak gainezka geunkan umore ona eta alkarregaz ondo pasatzeko gogoa gehituz, dana konpleto: berbea ugari izan zen gure artean, umorea, ironia eta seriotasuna txandakatuz.

Jan bitartean bakoitzak bere ingurukoekaz ekin eutsan berbaz eta berbaroa etenbakoa eta animatua izan zan. Gero kafeak eta txupitoen batzuk hartzen genituen bitartean gai potoloagoak izan genduzan berbabide; batzuk aipatuko dodaz hemen, interesgarriak iruditzen jatazalako eta guztiotan izan direlako protagonista lagunarte honetako bat edo beste. Beste kontu interesgarri batzuk be izango ziren, seguru; baina nire ahalmena ez da iristen hurrunago.

- Marivik Muxikako San Romaneko dorretxeari, Urkietako arteari eta Ugarteko San Bizente elizari buruzko informazioa banatu euskun.

- Seber Altube ikastolaren hasierako gertaera batzuk kontatu ebazan Josunek.

- Gure ume eta gazte denboran hemengo gerrari buruz izan gendun informaziorik eza komentatu zan; bertan hainbeste sufritu eben gurasoek ez euskuen ia ezer kontatzen. Zergatik?

- Euskera Madrilen kontrolpean badago, ez dagoela zereginik esan zuen batek;  beste batek gure kontrolpean ere badagozala gauza batzuk. Independentzia lortzeak ez dakar euskera salbatzea, nahiz eta lagundu leiken; Irlandan gaelikoaren kasua aipatu zuen batek.

- Euskeraren aldeko borroka besteen kontra edo norberarenaren alde egin daiteke; besteenaren kontra egiteak besteak txar egiten ditu. Guk ez daukagu erderaren kontra ezer, baina euskeraren alde egiteak, besteen kontra egitera eroaten gaitu batzutan.

- Batzuetan jendeak, esaterako ikasle gazteek, hizkuntzak nahastu egiten ditu (euskeraz esaldi batzuk, erderaz beste batzuk). Hori gertatzen da ingurune batzuetan euskeraz egiten dabelako eta beste batzuetan erderaz (familian, lagunartean, unibertsitatean…). Hizkuntza bat baino gehiago jakitea aberasgarria da, baina une bakoitzean ze hizkuntza erabiltzen den jakitea litzateke kontua eta ez dana nahastatzea. Hori nagusiagoei ere gertatzen jaku; lanean gazteleraz egiten bada, laneko gaiak urtetzen direnean hizkuntza horretara jotzen dogulako; esaterako, matematikako eragiketak eta zenbakiak erderaz esateko joera dogu, holan ikasi gendulako.

- Euskara abertzaletasunagaz lotzea ez dala komeni esan zan, herri osoaren altxorra dalako; euskerak politikaren gainetik egon behar duela

- Jose Luisek esan zuen behin irratiako tertulia batean entzun zuela euskerarentzat garrantzitsuagoa zela ergatiboa ikurrina baino; orduan batek esan eban ergatiboa gure hizkuntzagaz zuzen zuzenean dagoala lotuta eta ikurrina politikagaz.

- Kike Amunarrizek euskararen etorkizunari buruzko alkarrizketa batean aipatzen eban paradigma aldaketaren beharrizanaz ere egin zan berba: 80ko hamarkadan euskera ikasteak berarekin erabilera ekarriko zuela uste zala, baina horrek huts egin duela eta gaur egun batez ere erabilpena (erabilpen eskasa) dala kezka eta horri  aurkitu behar deutsagula irtenbidea. 

- Uda honetan Berrian agertu ziren euskerari buruzko elkarrizketetan euskeraren arnasguneak (UEMA, gurea bezalako taldeak….) ere aipatzen ziren eta horretaz ere egin gendun berba. Esaterako, herri eta hirigintza plangintzak egiterakoan euskeraren egoera, ekologia eta beste arlo batzuk lez, kontuan hartzeko joera indarra hartzen ari dala esan eban batek.

- Euskera salbatu daiten euskera egin beharra larregi azpimarratzen dala be esan zan, eta gure hizkuntza beste era batera bizi behar dogula, hau da, euskeraz egitean gustura eta pozik  sentituz; ilusioz ikusi behar dogula euskeraren etorkizuna; eta batek esaldi hau bota eban: euskeraz geu gara.

- Euskal produktuak gehiago kontsumitu behar doguz. Gehienbat erderazko telebista ikusten, erderazko egunkariak eta liburuak irakurtzen, erderazko zinema eta antzerkia ikusten…ohituta gagoz gehienok eta ohitura hori aldatzea kosta egiten jaku. Egia esan, sarritan erderazko produkzioa kalitate gehiagokoa da, baina ez beti. Esaterako, Gernikan kalitatezko antzerki lanak emoten dira euskeraz eta oso jende gutxi joaten da hareetara; Hamaika telebista ere kalitatezko telebistatzat aipatu zuen batek; Muxikako andrak antzeztutako antzerki lanaren arrakasta be aipatu zan.

- Euskarazko produktuak kontsumitzeko gaitasunean badauka zer ikusia euskeraz alfabetatuta egoteak ere eta zoritxarrez euskaldun asko analfabetoak gara geure hizkuntzan, erderaz eskolaratu gintuztelako derrigorrez. Ahalegintxo bat bai egin beharko geunke euskeraz alfabetatzen, orduan euskaldun osoagoak izango ginelako eta horrek gure harrotasuna handituko lukeelako.   

Luze ekin geuntsan elkarrizketa horri, eta abesteko astirik be ez gendun izan, orduak aurrera joiazan eta; diru kontuak egin eta hurrengo topaketarako eguna eta lekua erabagi genduzenerako 18:30ak ziren. Hurrengoa be Kolakaine txokoan izango da datorren urteko otsailaren 7an.

Hemen klikatuz, arnasguneei buruz Marivik komentatu zuen artikulua osorik irakurri daiteke.  

http://www.argia.eus/argia-astekaria/2410/hizkuntza-eta-lurralde-antolaketa

Muxikan, 2014ko urriaren 19an