EUSKARAZ, BESTELA EZ GARA

https://dub120.mail.live.com/?tid=cmlSy8vLB-5BGRTNidZ1x5AA2&fv=1&fid=flinbox

Helbide honetan youtube-n entzugai dagoen Kike Amunarrizen hitzaldiaren laburpena da hau, Jose Luis Bardonek egindakoa

Errealitatea aldatu da eta aldatzen ari da. Zer-nolako aldaketa eta nora goazen  da  aztertu behar duguna. Kontzeptu asko: hizkuntza politika berria, erabaki ausartak, jausi kualitatiboak, garatu, adostasuna. Eztabaida pil-pilean dago, praktika soziolinguistikak aldatzen ari dira, eredu sozialak ere bai: esaterako hitanoari dagokionez, lehen bikoteak hitanotik-zutanora, seme-alabek gurasoei zukan. Bestalde emigrazio berria, teknologi berriak eta globalizazioa. Erderazko txiste bat, 2000. urtekoa, gaur egun askok ez dutena ulertuko. ¿En qué se parece un móvil a un condón? –En que los dos dan cobertura a un capullo.

Lurraldetasuna kontzeptuak ere gaur egun zentzu zabalagoa du, interneten eragina dela eta.

Euskararen egoera soziolinguistikoa ikusteko metafora bat: botila bat ur, erdi beteta ala erdi hustuta. Mikel Zalbidek txiste probokatzaile bat egin du: gure arazoa ez da diglosian bizi garela, baizik eta diglosian galdu egin dugula. Gure galerak, ahuleziak botila ur horretan sototik galtzetik datoz, ez goitik. Indartu egin da euskararen erabilera egoera formaletan, administrazioan, hezkuntzan, hedabideetan eta galtzen ari gara egoera ez-formaletan, familian, lagunarteko egoeratan.

Guk hizkuntzen ispiluan zelan ikusten dugu gure euskara?

Munduan 7000 hizkuntza daude gutxigora behera. Gehien hitz egiten dena

txinera izango da, mila hiztun baino gehiago dituena. Beraz, hamarreko eskala batean eta hiztun kopuruaren arabera goiko koadroan jarriko genuke.

Beheko koadroan jarriko genituzke hiztun bateko, biko, hiruko hizkuntzak.

Galdera hau da:  Zein koadrotan jarriko genuke gure euskara?

Munduan 7000 hizkuntza egonez gero, koadro bakoitzean 700 bat hizkuntza jarri beharko ditugu. Gure euskara goiko koadron legoke eta ez beherago, gehiengo batek jarriko lukeen bezala.

Behean ikusten gara ispiluan. Zergatik? Bada, gure alboan goiko ligan jokatzen duten hizkuntzak daudelako, frantsesa eta espainola.

Bakarrik 500 bat hizkuntza daude milioitik gora hiztun dituztenak, eta euskaldunok 700.000-800.000 tartean gaude.

Euskararen aldaketaren mapa ikusiz gero orokorrean euskararen atzerakadako mapa ikusten dugu. Baina galeraren paradigma aldatu egin behar dugu: galdera ez da zelan joan den murrizten euskal hiztunon eremua, baizik eta zelan lortu den hainbeste urtetan euskarak irautea. Biziraupenaren paradigmatik ikusi beharko dugu, gure hizkuntzak nola lortu duen bizirautea, ofizialtasunik barik eta bertoko agintariek bazter batean utzi dutenean. Gakoa hiztunen borondatean datza, baina horrek bakarrik ez du bermatzen zabaltzea.

BA...BAIren 11.egunpasa

17 BA..BAI kide batu ginen atzo gure 11. topaketa egunean: Josune, Juanita, Maria Luisa, Karmelo, Ani, Marije, Juan Kruz, Jose Luis, Mari Jose, Mari Karmen, Maribi, Jose Luis, Juan Mari, Agustin, Jon Etxebarria, Jon Gorroño eta Mari Asun.

Auzokoa tabernan alkartu, tragotxo bana hartu eta kontu kontari egotalditxoa egin ondoren, Arrien tabernara joan ginen. Han be beste egotalditxo bat egin eta gero Harizpe txokora abiatu ginen ordu biak inguruan.

Ordurako lagunarteko emakume fin batzuek mahaiak egoki ipinita eukezan; beraz, jarri eta (Euskeraz bizi ta tinko / hango eta hemendiko / topa dagigun eta bakean / bizi gaitezen betiko) abestu ondoren, emon geuntsan hasiera bazkariari: patatak errioxar erara eta makailoa errioxar ardauaz lagunduta; eta gero tostadak, kafeak eta pattarra.  Guzti honeri, bakoitzak gainezka geunkan umore ona eta alkarregaz ondo pasatzeko gogoa gehituz, dana konpleto: berbea ugari izan zen gure artean, umorea, ironia eta seriotasuna txandakatuz. Jan eta kafeak hartu bitartean bakoitzak bere ingurukoekaz ekin eutsan berbaz eta berbaroa etenbakoa eta animatua izan zan. Eta kontuak eta hurrengo topaketa eguneko zehaztasunak be une horretan erabaki genduzan.

Ondoren gai potoloagoak izan genduzan berbabide, komunikabideetatik jasotako gogoetak erreferentziatzat hartuta. Ea hareetako batzuk zuzen jartzeko gai nazen. Beste kontu interesgarri batzuk be izango ziren, seguru; baina nire ahalmena ez da iristen hurrunago.

- Jose Luisek munduko 7.000 hizkuntzen artean euskera ze eskalatan jarriko geunken galdetu euskun, Kike Amunarrizek behin Tribuen Berbak programan egin eban lez; eta danen usteak izan ondoren, euskera goi mailan, lehen 700 hizkuntzen artean, dagoeala esan euskun. Gero Jon Sarasuaren basu erdiaren kontua be azaldu euskun.

- Kikeren iritzia aipatuz, esan zan baita ere euskararen berrezkuratze prozesua erreferente dela munduan, hizkuntza minorizatuentzat. “Gutxiengo aktibo hori benetan aktibo da Euskal Herrian, eta horrela lortu dugu lortu duguna. Bada, munduko hizkuntza gutxituen artean –katalana aparte–, euskara da erreferentzia nagusia!”. Eta gure BA…BAI lagunartea be gutxiengo aktibo horren parte dala argi gelditu zan.

- Ikuspegi baikor edo positibo horrek inora ez garoazala ere esan eben pertsona bik, euskaldun askoren eta erakunde publikoen jarrera axolagabea kontuan izanik. Horren aurrean beste batek Kike Amunarrizek esandako hau aipatu eban: “Errealitatea dena da, eta kontatu egin behar da, baina egoera edozein delarik ere, baikorra da jarrera (Tribuen Berbak programan) eta horrela irabazten dira partidak”.

- “Alderdi abertzaleetan, oro har, beti daude euskara eta euskal kultura baino aurreragokotzat jotzen diren borrokak. Hizkuntza eta kultura ez badituzu zentraltzat kontsideratzen komunitate baten eraikuntzan, edozer da garrantzitsuago, beharrezkoago. Hizkuntza eta kultura eguneroko bizitzatik hain aparte, hain dekoratibo ikustea larria da, zeren jan edo ez jan, osasuntsu egon edo gaixo, hitz egin egiten da hizkuntzaren batean. Hizkuntza bati ematen ez diozuna beste bati (erderari) ari zara ematen” (Lorea Agirre).

- Zelan jokatu euskaldun lez zapalduak sentitzen garenean? Zelan jokatu euskeraz ulertu bai, baina erderaz egiten deuskuenagaz? Holako kasuetan protestatzeko edo jokatzeko era ezberdinak eta baliagarriak egon daitezke, bakoitzak bereak izaten doguz. Baina gure artean holako esperientziak kontatzea eta izandako jokabideak konpartitzea probetxugarria izan daiteke. Zelan jokatu tabernan edo dendan, euskeraz eskatu eta erantzun txar bar jasotzen dogunean? Arreta gune publikoetan, euskaldunik ez dagoenean? Eta beste hainbat egoeretan? 

- “Askotan ikusten dudan arazo psikiatrikoa da guraso euskaldunak haien artean erdaraz egiten dutela eta gero haurrak euskaraz hitz egitera behartzen dituztela. Esaten dute hizkuntza maite dutela, baina egunerokoan erdararen aldeko hautua egiten dute. Nik ez dut esaten euskara maite dudala, esaten dut euskaraz hitz eginez gozatzen dudala eta horrekin koherentea naizela, besterik ez” (Karlos Cid Abasolo).

- Baina interesgarria litzateke baita be jakitea zergatik jokatzen daben guraso askok holan? Hain inkoerenteak eta burubakoak dira? 

Elkarrizketa mamitsu horri ekin ondoren, abestu be gogotsu eta pozik egin gendun; eta seiak eta erdiak inguruan emon geuntzan amaiera gure egunpasa ederrari.

Hurrengo egunpasan EUSPOZ eta BA..BAI batera izango gara ekainaren 6an: Gernikan 12:00etan alkartuko gara eta Omako txokoan izango dogu bazkaria.

Gernikan, 2015ko otsailak 21

EUSPOZ - 12. egunpasa

2014ko urtarrilaren 14an Loli, Matxalen, Mari Karmen, Mikel Arginarena, Lore, Gabriel, Tere, Jose Mari, Juan Kruz, Arantza, Marije eta Ani izan ginen  EUSPOZen 13. egun pasan.

Taldetxo bat Arte Ederretako museoan batu ginen; eta han parte barriko margolan eta eskultura ederrak ikusi genduzan, gure arteko kontuak eta komentarioak trukatuz. Gero metroa hartu eta Santutxuko Garoa txokora joan ginen; han bazkari prestatzaileek fin fin ebiltzan. Gerotxoago beste batzuk ere iritsi ziren eta hamar izan ginen bazkaltzen. 

Ordu bi eta erdiak aldera emon geuntzan hasiera bazkariari, Topa dagigun abestuz; entsalada, almondigak, eta pastela eta sagar erreak izan genduzan bazkaltzeko, Errioxar ardoarekin lagunduta; kafe ordurako beste bi be agertu ziren, euren amama beharrak eginda. Eta giro lagunkoi gozoan hainbat kontu izan genduzan, bai bazkaritan eta ondoren:

- Alli-koa zala eta, hango batek Guardia Zibilarekin izandako arazoa.

- Euskal izenen erderazko bertsioa eta jatorria: Aizpe biak – Las dos hermanas; Batekdakita; Hordokiturria; Arripe – Arriba.

- Aurreko zapatuko manifestazioa eta Asteleheneko atxiloketak.

- Euskara batua eta hartan Txilardegik eta Mitxelenak izan eben egitekoa.

- Gutako batek Eroski supermerkatu baten eragin eban jente ilara, bertako produktuen propaganda erdera hutsean zala ta.

- Euskaldun barrien meritua eta Tribuen Berbak programan izan eben aipamena; oraindik gehiago merezi dabela be esan zan.

- Carlos Cid dalata, Argian berari egindako elkarrizketa komentatu zan: Euskadi Irratiko tertuliakide Amurizarekin; alabari euskaraz eta honek erderaz.

- Carlos Ciden eta alabaren kasua zala eta, beste esperientzia batzuk: amama batek, ilobak beti erderaz erantzuten eutsala eta, euskeraz egiten ipini ebanaren kasua; gutako baten erantsuna eta horren eragina, lobak ea erderaz zergatik ez eutsan egingo esan eutsanean. Edozelan ere holako kasuetan kontu handiz jokatu behar dala esan zan.

- Mikelek Jubilatuak martxan plataformaren jarduna eta asmoak zehaztasun handiz kontatu euskuzan.

Beste hainbat pasadizo eta kontu ere izan zan gure artean; guztiak jakiterik ez dago, albokoagaz edo aurrekoagaz be hainbeste kontu izan ziralako.      

Bostak eta erdiak aldera amaitu gendun gure 13. topaketa hau eta hurrengoa Gernikakoekin batera egitekotan gelditu ginen, Omako eskola-txokoan bazkalduz. 

BA...BAI-10.egunpasa

15 BA..BAI kide batu ginen atzo gure 10. topaketa egunean, beste 4k ezin etorria agertu eben; hauek izan ginen batutakoak: Josune, Juanita, Maria Luisa, Karmelo, Ani, Marije, Juan Kruz, Fernando Bilbao, Mari Jose, Mari Karmen, Maribi, Jose Luis, Jon Enbeita, Agustin eta Jon Etxebarria.

Hamabietan Auzokoa taberna aurrean alkartu eta, mahai baten inguruan jarrita tragotxo bana hartuz, kontu kontari egotalditxoa egin ondoren, Arrien tabernara joan ginen. Hango arkupean be patxadaz jarrita beste egotalditxo bat egin eta gero Muxikako Kolakaine txokora abiatu ginen ordu biak inguruan.

Han batzuk entsalada prestatu eta makailoa berotzen eben bitartean (Juanita bazkidea buru zala), beste batzuk mahaiak egoki ipini eta haiek hornitzeari ekin geuntsan.

Gero mahaiaren inguruan zutunik topa eginez  (Euskeraz bizi ta tinko / hango eta hemendiko / topa dagigun eta bakean / bizi gaitezen betiko) emon geuntsan hasiera bazkariari: entsalada, makailoa (pil-pilean eta Bizkai erara), errioxar ardaua, mahatsa eta kafeak. Guzti honeri, bakoitzak gainezka geunkan umore ona eta alkarregaz ondo pasatzeko gogoa gehituz, dana konpleto: berbea ugari izan zen gure artean, umorea, ironia eta seriotasuna txandakatuz.

Jan bitartean bakoitzak bere ingurukoekaz ekin eutsan berbaz eta berbaroa etenbakoa eta animatua izan zan. Gero kafeak eta txupitoen batzuk hartzen genituen bitartean gai potoloagoak izan genduzan berbabide; batzuk aipatuko dodaz hemen, interesgarriak iruditzen jatazalako eta guztiotan izan direlako protagonista lagunarte honetako bat edo beste. Beste kontu interesgarri batzuk be izango ziren, seguru; baina nire ahalmena ez da iristen hurrunago.

- Marivik Muxikako San Romaneko dorretxeari, Urkietako arteari eta Ugarteko San Bizente elizari buruzko informazioa banatu euskun.

- Seber Altube ikastolaren hasierako gertaera batzuk kontatu ebazan Josunek.

- Gure ume eta gazte denboran hemengo gerrari buruz izan gendun informaziorik eza komentatu zan; bertan hainbeste sufritu eben gurasoek ez euskuen ia ezer kontatzen. Zergatik?

- Euskera Madrilen kontrolpean badago, ez dagoela zereginik esan zuen batek;  beste batek gure kontrolpean ere badagozala gauza batzuk. Independentzia lortzeak ez dakar euskera salbatzea, nahiz eta lagundu leiken; Irlandan gaelikoaren kasua aipatu zuen batek.

- Euskeraren aldeko borroka besteen kontra edo norberarenaren alde egin daiteke; besteenaren kontra egiteak besteak txar egiten ditu. Guk ez daukagu erderaren kontra ezer, baina euskeraren alde egiteak, besteen kontra egitera eroaten gaitu batzutan.

- Batzuetan jendeak, esaterako ikasle gazteek, hizkuntzak nahastu egiten ditu (euskeraz esaldi batzuk, erderaz beste batzuk). Hori gertatzen da ingurune batzuetan euskeraz egiten dabelako eta beste batzuetan erderaz (familian, lagunartean, unibertsitatean…). Hizkuntza bat baino gehiago jakitea aberasgarria da, baina une bakoitzean ze hizkuntza erabiltzen den jakitea litzateke kontua eta ez dana nahastatzea. Hori nagusiagoei ere gertatzen jaku; lanean gazteleraz egiten bada, laneko gaiak urtetzen direnean hizkuntza horretara jotzen dogulako; esaterako, matematikako eragiketak eta zenbakiak erderaz esateko joera dogu, holan ikasi gendulako.

- Euskara abertzaletasunagaz lotzea ez dala komeni esan zan, herri osoaren altxorra dalako; euskerak politikaren gainetik egon behar duela

- Jose Luisek esan zuen behin irratiako tertulia batean entzun zuela euskerarentzat garrantzitsuagoa zela ergatiboa ikurrina baino; orduan batek esan eban ergatiboa gure hizkuntzagaz zuzen zuzenean dagoala lotuta eta ikurrina politikagaz.

- Kike Amunarrizek euskararen etorkizunari buruzko alkarrizketa batean aipatzen eban paradigma aldaketaren beharrizanaz ere egin zan berba: 80ko hamarkadan euskera ikasteak berarekin erabilera ekarriko zuela uste zala, baina horrek huts egin duela eta gaur egun batez ere erabilpena (erabilpen eskasa) dala kezka eta horri  aurkitu behar deutsagula irtenbidea. 

- Uda honetan Berrian agertu ziren euskerari buruzko elkarrizketetan euskeraren arnasguneak (UEMA, gurea bezalako taldeak….) ere aipatzen ziren eta horretaz ere egin gendun berba. Esaterako, herri eta hirigintza plangintzak egiterakoan euskeraren egoera, ekologia eta beste arlo batzuk lez, kontuan hartzeko joera indarra hartzen ari dala esan eban batek.

- Euskera salbatu daiten euskera egin beharra larregi azpimarratzen dala be esan zan, eta gure hizkuntza beste era batera bizi behar dogula, hau da, euskeraz egitean gustura eta pozik  sentituz; ilusioz ikusi behar dogula euskeraren etorkizuna; eta batek esaldi hau bota eban: euskeraz geu gara.

- Euskal produktuak gehiago kontsumitu behar doguz. Gehienbat erderazko telebista ikusten, erderazko egunkariak eta liburuak irakurtzen, erderazko zinema eta antzerkia ikusten…ohituta gagoz gehienok eta ohitura hori aldatzea kosta egiten jaku. Egia esan, sarritan erderazko produkzioa kalitate gehiagokoa da, baina ez beti. Esaterako, Gernikan kalitatezko antzerki lanak emoten dira euskeraz eta oso jende gutxi joaten da hareetara; Hamaika telebista ere kalitatezko telebistatzat aipatu zuen batek; Muxikako andrak antzeztutako antzerki lanaren arrakasta be aipatu zan.

- Euskarazko produktuak kontsumitzeko gaitasunean badauka zer ikusia euskeraz alfabetatuta egoteak ere eta zoritxarrez euskaldun asko analfabetoak gara geure hizkuntzan, erderaz eskolaratu gintuztelako derrigorrez. Ahalegintxo bat bai egin beharko geunke euskeraz alfabetatzen, orduan euskaldun osoagoak izango ginelako eta horrek gure harrotasuna handituko lukeelako.   

Luze ekin geuntsan elkarrizketa horri, eta abesteko astirik be ez gendun izan, orduak aurrera joiazan eta; diru kontuak egin eta hurrengo topaketarako eguna eta lekua erabagi genduzenerako 18:30ak ziren. Hurrengoa be Kolakaine txokoan izango da datorren urteko otsailaren 7an.

Hemen klikatuz, arnasguneei buruz Marivik komentatu zuen artikulua osorik irakurri daiteke.  

http://www.argia.eus/argia-astekaria/2410/hizkuntza-eta-lurralde-antolaketa

Muxikan, 2014ko urriaren 19an 

EUSPOZ-11.egunpasa

2014ko urriaren 7an Loli, Mikel Garmendia, Maialen, Mari Karmen, Mikel Arginarena, Lorea, Pilare, Juan Luis, Gabriel, Tere, Salba eta Ani izan ginen  EUSPOZen 12. egun pasan.

Taldeko batzuk eta Santutxuko beste berbalagun batzuk Euskaltzaindia bisitatu gendun, Aritz gidari gaztearen azalpen zehatz eta argiak jarraituz; tartean azalpen batzuk Xabier Kintana euskaltzainak ere emon euskuzan.

Hasteko euskeraren jatorriari eta historiari buruzko azalpenak izan genduzan, eta gero Euskaltzaindiaren historiari eta lanei buruzkoak; guztia teknologia barrien laguntzaz. Ondoren Azkue liburutegia eta Euskaltzaindiaren historian garrantzitsuak izan diren pertsonaien argazki-margoak ikusteko aukera izan gendun. Liburutegiari dagokionez, Aritzek esan euskun sasoi batean liburutegi nazionala egiteko asmoa egoala, baina gaur egun liburutegi espezializatua eta digitalizatua egitea dala helburua.  

Ordu batak inguruan amaitu gendun bisita eta alboko Argoitia tabernan zeozer hartu ondoren Santutxuko Garoa txokora abiatu ginen. Han entsalada prestatu, odolosteak eta solomoa frigitu eta mahaiak ipini ondoren, jan edanari ekin geuntsan; hori bai, topa egin eta abestu ostean.

Bazkari denboran eta ostean be kontu ugari izan ziren gure artean; batzuk aipatuko dodaz hemen, interesgarriak iruditzen jatazalako eta guztiotan izan direlako protagonista lagunarte honetako bat edo beste. Beste kontu interesgarri batzuk be izango ziren, seguru; baina nire ahalmena ez da iristen hurrunago:

- Logroñoko taberna bateko mahai baten sei euskaldun eta ondoko beste baten bikote bat suertatu ziren; seikoteak euskeraz egiten ebala eta, ondoko batek besteari “nos están provocando” esan eta beste toki batera alde.

- Kotxe tailer bateko ugasabak (euskalduna bera, baina beharginak ez) nobia euskalduna hartu behar ebala esan eutsan gure taldeko bati. Zergaitik? Kotxea konpontzen joaten zirenak alde egiten ebelako, tailerrean euskeraz ez eutsela egiten eta.   

- Bilboko denda baten euskeraz eskatu eta ugasabak euskeraz erantzun. Orduan bezeroak barriro be joango dala euskaraz atenditzen jarraitzen badau. Besteak harriduraz begiratu eta eskerrak emon eutsozan.  

- Ospitalean egoan neba eta berau haregaz. Euskeraz ebiltzala ikusirik, erizaina (hunkiturik) euskeraz zuzendu jaken eta han beste euskaldun batzuk be baegozala esan; orduan hango euskaldun danak euskeraz.

- Txurdinagako Eroskin euskeraz atenditua izateko hainbat ahalegin egin arren ez eban ezer lortzen. Orduan arduradunari euskaldun lez oso minduta sentitzen zala eta gitxienez euskeraz ekien zerbitzariek txarteltxo bat eroan beharko ebela esan eutsan. Handik aurrera zerbitzari bik edo txarteltxoa jarrita izaten eben.

- Irakasleak ikasle bati euskeraz, beste guztiei lez, baina besteak erderaz erantzun. Halako baten, irakasleak ere zeozer erderaz esan eutsan. Orduan harek aitari hau esan ei eutson: euskera galduta dago, beti euskeraz egiten izan deustan irakasleak be erderaz egin deust eta.

- Udalerri euskaldun batean ordezko medikuak euskeraz ez ekielako, kexua sartu eban batek udaletxean idatziz. Handik gitxira eskualdeko Hitzan udalak be bere kexa adierazi eban, Osakidetzara be bialdu ebala idazti bat esanez. Handik lasterrera ordezko medikuak euskaldunak izan dira herri horretan.      

Honeek eta beste hainbat kontu izan ziren gure artean eta denbora igarri barik joan jakun. Beraz, kantatzeko astirik be ez gendun izan, batzuk bostetarako alde egin beharra izan eben eta. Gero jubilatuak zereginik ez daukiela eta aspertu egiten direla esango dabe. Ea hurrengoan astitsuago ibilten garen eta gure egunpasa atsegin hauek apur bat gehiago luzatzerik dogun.

Hurrengoa datorren urteko urtarrilaren 14an, eguastenez,  egitekotan gelditu ginen; beraz, data hori ipini daigun ondo ikusteko eta gogoratzeko lekuan.

OHARRA: Euskaltzaindiko web gunean hara bisitan joan ginenon argazki hau eta ondorengo aipamena agertzen dira.

Euspoz (Euskaraz pozik) taldeak Euskaltzaindia bisitatu du gaur, urriaren 7an. Euskaraz Bizi lagunarteak ekimenaren barruan kokatzen den Euspoz taldeko kideek Akademiaren nondik norakoa ezagutu dute, Aritz Abaroa Euskararen Herri Hizkeren Atlasa egitasmoko tekinikariak gidaturik. Xabier Kintana Euskaltzaindiko idazkariarekin ere izan dira.

UDALERRI EUSKALDUNEN EGUNA, 2014

Elkarlan hotsak arnasguneetan

Udalerri Euskaldunen Eguna egin dute lehen aldiz, Tolosan.

Arnasguneek euskararentzat duten garrantziaz ohartarazi dute.

Jaurlaritzak neurri gehiago hartuko ditu arnasguneetan.

Elkarlanean, «harremanetan sakonduz» egin nahi dute bidea. Lehen pausoa atzo bertan eman zuten. Adostasun bidearen irudia utzi zuen Tolosako udaletxepeak. Uemako udaletako kideekin batera, ilaran ziren beste erakunde batzuetako arduradunak: Jokin Azkue Eusko Jaurlaritzako Euskara Sustatzeko zuzendaria, Martin Garitano Gipuzkoako ahaldun nagusia, Zigor Etxeburua Gipuzkoako Euskara zuzendaria, Mertxe Aizpurua Udalbiltzako lehendakaria... Euskalgintzako eragileak ere baziren oholtzan: Kontseilua, BERRIA Taldea, AEK, EHE...
Kontuan hartzekoa da Jaurlaritzaren parte hartzea, beti ez baitute harreman erraza izan Uemak eta EAJk. Mezuarekin bat egin du Azkuek: «Lehentasuna da arnasguneak babestea, haietan erabiltzen baita gehien euskara: administrazioan, saltokietan, elkarrizketa informaletan...». Aurreratu du Euskararen Agenda Estrategikoa onartuko duela Jaurlaritzak datorren astean. Neurriak hartuko dituzte arnasguneak sendotzeko.

Flashmob bat egin zuten herritarrek eta agintariek. / GORKA RUBIO / ARGAZKI PRESS

Elkarlanerako deia eta adostasunerako argazkia utzi du Udalerri Euskaldunen Egunak. Izaera zabalagoa emateko asmoarekin antolatu dute aurten egun hori lehenbiziko aldiz, Uema Egunaren ordezko. Euskara indartsuen dagoen herrien topagune izateko nahia zuen, eta haien garrantzia nabarmentzekoa. «Arnasguneek funtzio garrantzitsua dute euskararen iraupenean, eta normalizazioan ere funtzio 

Gehiago: Berria, 2014-ekaina-15
Markina-Xemein eta Berastegirekin, 72 herri dira Ueman

9. EGUNPASA - BA...BAI

12 BA..BAI kide batu ginen aurreko zapatuan: Josune, Juanita, Maria Luisa, Karmelo, Ani, Juan Mari, Marije, Juan Kruz, Fernando Garate, Jon Gorroño, Mari Karmen eta Maribi.

Ordu batetan Auzokoan alkartu, inguru hartan trago batzuk hartuz kontu kontari ibili ondoren, ordu bi eta erdietan geure bazkalekura iritsi ginen, Arizpera.  

Han, mahaiaren inguruan zutunik topa eginez  (Euskeraz bizi ta tinko / hango eta hemendiko / topa dagigun eta bakean / bizi gaitezen betiko) emon geuntsan hasiera bakariari: fritoak, makailoa (pil-pilean eta Bizkai erara), errioxar ardaua, pasteltxoak eta kafeak. Guzti honeri, bakoitzak gainezka generaman umore ona eta alkarregaz ondo pasatzeko gogoa gehituz, dana konpleto: berbea ugari izan ze gure artean, umorea, ironia eta seriotasuna txandakatuz.

Lehendik be geure hizkuntzari atxikimendu handia deutsagula eta euskeraz pozik bizi garela argi gelditu zan; baita be, gehienen iritziz, ondo datorkigula batzen jarraitzea, erretasunetatik irtetzeko, indarrak hartzeko eta elkar animatzeko, besteen bizipenetatik ere ikasiz; gainera ondo pasatzen dogula esan zan; eta gure antzeko beste lagunarte batzuekaz egotea be ondo datorkigula. 
Orain han kontatutako beste kontu batzuk aipatuko dadaz hemen:

- Iparraldetik itzulitako bati egindako harrera dala eta, haren inguruan batutako euskaldun batzuei, erderaz ebiltzalako, gutako batek esandakoa eta horren inguruan izandako alkarrizketa. 

- Pelukerian emakume euskaldun berbati batek erderaz egiten ebala eta, gutako batek euskeraz egingo baleu, euskal giroa sortuko zala esan eta ondoren euskeraz egiten ei dau harek eta beste danak. Holan, hizkuntza ohitura aldatzea lortu zan biei esker. 

- Katalan batzuk egon ei ziran Gernikan euskaldun batzukaz eta batek ea katalanez egin leikien galdetu. Gutako batek: ahal  bakarrik ez, egin beharko zeunke. Orduan berak: zuek euskaldunek euskeraz ez dakien bat taldean egon ezkero erderaz egiten dozue eta.

- Familian euskera ez dakien koineta egoalako-ta, gutako bati bere arrebak erderaz egiteko. Erantzuna: nik horregaitik ez deutset erderaz egingo neure nebarrebei; berari zuzentzen naiakonean, orduan egingo deutsat. 

- Urdaibai kantagunekoen artean ere erdera askotxo entzuten ei da. Horren inguruan be egin gendun berba, talde horretako hainbat dago gure artean eta.

Beste batek esan eban bere behar lekuan danak ekiela euskeraz, baina sarritan erderaz egiten ebela; baina pertsona bat faltatzen zanean euskeraz egiten ebela. Lehen aipatutako pelukeriako kontua barriro be?

- Esan zan baita be, beti gai bardinei bueltaka ibili beharrean, gure historiaz, kulturaz, nortasunaz be egin beharko geunkela berba gure artean; eta horretaz be ekin geuntzan apur bat. 

Gero, orduak aurrera joiazala eta, diru kontuak egin eta hurrengo topaketarako eguna eta lekua erabagi genduzan: urriaren 18an Muxikako Kolakañe txokoan.

Azkenik kantu batzuk abestuz emon geuntzan amaiera gure egotaldi atsegin eta interesgarriari; eta 18:30ak inguruan urten gendun Arizpetik, euskeraz bizitzeko gogoa eta konpromisoa indarbarrituta.

Karmeloren argazki makinari esker hango giro ederra grafikoki ere ederto ikusi eta imajinatu daiteke.

Muxikan, 2014ko ekainaren 12an

Hemen jartzen dodaz Jose Luisek korreoz bidalitako gogoetak ere. Berak ezin izan eban etorri topaketara, baina hartu eban denpora, hau idazteko. Eskerrik asko.

Oso galdera interesgarriak planteatzen dituzu. Izan ere ni beti gustura izan naiz Ba…Bai taldekideekin, berba egiten, iritziak partekatzen, kantuka eta abar. Dena dela jarraitzeko helburua edo helburuak markatu beharko dira. Elkarrekin egonez aparte beste gehigarri bat edo batzuk ipini  beharko ditugu.

Helburua: euskararen erabilpena zelan bultzatu, zabaldu eta lotu beharrezko usadioekin. Hau da, euskarak merezi duen munduaz jabetzeko. Euskara izateak paisai ezberdin batera leihoak zabaltzen dizkigu, edozein hizkuntzak kosmobisio bat dakar eta aberastu egiten gaitu; euskara balioa da.

Animatu euskaraz bizitzeko? Ez bereziki. Ni mugitzen naizen inguruan aukera daukat euskaraz bizitzeko.

Aurrerantzean jarraitzeko, ez dakit, eztabaidatu beharko da. Nik pentsatzen dut aukera litzatekela zerbait komun jarri leiduteko, ikusteko eta elkarren artean komentatu.